توضیحات

سقط جنین و عوامل بروز آن


سقط جنین به معنی از دست رفتن جنین یا رویان است.در این اتفاق بارداری به پایان می رسد.اگر شخصی قرار است صاحب فرزند شود یا اینکه درحال برنامه ریزی برای باردار شدن است بهتر است با عوامل مختلف بروز سقط جنین،علایم بروز ان،راههای پیشگیری و تشخیص سقط اشنا باشد.در مقاله ی زیر به توضیح این موضوعات می پردازیم

سقط جنین در انگلیسی Abortion به معنی از دست رفتن محصول حاملگی جنین یا رویان قبل از هفته ۲۰ بارداری است .در هفته های اول بارداری، ممکن است به این دلیل اتفاق بیفتد که تخمک بارور شده به درستی به جنین تبدیل نشده است. 

سقط جنین دونوع است.

1.سقط جنین عمدی :با استفاده از دارویا روشهای خانگی  و یا به صورت کورتاژ جراحی توسط شخص باردار انجام می شود و به آن سقط جنین عمدی می گویند و در بیشتر موارد باعث خطر و مشکلاتی در بدن مادر باردار می شود.

2.سقط جنین غیر عمدی :به صورت خود به خود اتفاق می افتد و فرد هیچ دخالتی در روند سقط ورشد جنین ندارد وکاملا اتفاقی ست.



سقط جنین یعنی از دست دادن محصول بارداری  



سقط جنین با چه نشانه هایی قابل تشخیص است 

این اتفاق در میان برخی از زنان بدون نشانه‌های اولیه است؛ اما علائم زیر ممکن است در برخی دیگر از آن‌ها دیده شود:

*خون ریزی مهبلی قهوه‌ای رنگ از طریق واژن،  قرمز پررنگ یا صورتی 

*دردهایی در زیر کمر که ممکن است با احساس کمر درد کم یا افزایش فشار در قسمت لگن همراه باشد.

*گرفتگی عضلات شکم

*تهوع

*سرگیجه


نشانه های اولیه ی وقوع سقط جنین

خون ریزی نشانه ی اولیه سقط جنین


راهکارهای تشخیص سقط جنین:

در صورت وجود هر گونه لکه بینی در بارداری باید به پزشک مراجعه کرد.با توجه به وضعیت موجود پزشک ممکن است برای سطح هورمون بارداری hCG آزمایش خون  تجویز کند. اگر خونریزی و گرفتگی عضلانی وجودداشته باشد سریعاً سونوگرافی بایدانجام خواهد شود.فردی که علایم سقط جنین را دارد بهتر است تحت نظر پزشک بوده و استراحت در بستر داشته باشد. اگر علایم سقط پیشرفته باشد  در اکثر موارد کورتاژ انجام می شود تنا با خروج بافت های باقی مانده خطر عفونت در مادر از بین برود.



سقط جنین و روش های تشخیص آن

تشخیص سقط جنین توسط آزمایش خون و سونوگرافی در مراحل اولیه انجام می گیرد 

چه عواملی موجب سقط جنین می شوند 

1.مواد خوراکی موثر در سقط جنین 

برنامه غذایی زنان باردار به دلیل حفظ سلامت جنین و مادر با دقت بیشتری تنظیم می شود. در بین مواد غذایی دسته ای از خوراکی ها جزو مواد غذایی سقط کننده جنین هستند که نباید مصرف شوند.این مواد شامل:


تخم شوید موثر در سقط جنین 

شویددارای طبع گرم و خشک واز جمله گیاهانی است که به علت دارا بودن عطر و طعم خوب از آن در غذا استفاده می شود.با ابن وجود این گیاه احتمال سقط جنین را افزایش می دهد.تخم شوید دارای 3 درصد روغن می باشد.استفاده از تخم شوید برای سقط جنین به دلیل تحریک هورمونهایی است که منجر به شروع سیکل عادت ماهیانه و حرکات انقباضی رحم می شوند.


آویشن موثر در سقط جنین

این گیاه خاصیت های زیادی دارداز جمله درمان آکنه ،سرفه ،گلودرد ،سرماخوردگی و... ولی مصرف آن در دوران بارداری توصیه نمی شود چون محرک رحمی بوده و باید در مصرف آن احتیاط شود.

تاثیر اویشن بر سقط جنین

اویشن با داشتن طبع گرم باعث سقط جنین می شود


شیر غیر پاستوریزه موثر در سقط جنین

شیر یک منبع سرشار از کلسیم برای زنان باردار است و مصرف مقدار مناسب ان در طول روزمی تواند نیازهای مادر و جنین را تامین کند .این نیازها شامل ویتامین ها و مواد معدنی و... می شوند.اگر شیر مصرفی غیر پاستوریزه باشد ممکن است حاوی یک نوع باکتری شناخته شده به عنوان لیستریا باشد ،که یکی از عمده ترین و شایع ترین علل سقط جنین است .این باکتری توانایی عبور از جفت را دارند و می توانند جنین را آلوده کنند، منجر به مسمومیت خون و یا عفونت می شود، که حتی می تواند زندگی جنین را تهدید کند.


آناناس موثر در سقط جنین

میوه ی آناناس حاوی ویتامین A،اهن ،کلسیم ،فسفر و همچنین حاوی یک آنزیم پروتئولیتیک به نام برملائین است .این ماده در ساقه ی آن نیز فراوان است .برملائین موجب نرم شدن انقباضات دهانه رحم و باز شدن دهانه ی رحم می شود و ماده ای تولید میکند که موجب سقط جنین میشود. در سه ماهه اول بارداری، زنان باردار نباید آناناس مصرف کنند.


تاثیر اناناس بر سقط جنین

                                                       مصرف بیش اندازه اناناس موجب انقباضات رحمی می شود      

   

مواد خام موثر در سقط جنین

استفاده از گوشت خام یا نیم پز خطر عفونت توکسوپلاسموز را افزایش می دهد .توکسوپلاسموز یک بیماری انگلی است که اگر زن باردار به آن دچار شود می تواند آن را به جنین منتقل کند .هچنینزنان باردار باید از خوردن مرغ و تخم مرغ نیز بصورت خام یا نیم پز خودداری کنند. اصولا باید غذا را طبخ شود و مواد غذایی کاملا پخته شوند  تا عوامل بیماری زا از جمله باکتری ها (سالمونلا) را از بین ببرید.سالمونلا یک باکتری گرم منفی و عامل یکی از شایع ترین مسمومیت های غذایی است .این باکتری می تواند از پوسته ی تخم مرغ به درون آن نفوذ کرده و موجب آلوده کردن آن شود .سالمونلا با پختن غذا از بین می رود.


شنبلیله موثر در سقط جنین

این گیاه سرشار از موادمعدنی مانندآهن ،سلنیوم ،مس و... و دارای ویتامین های متعددی می باشد.مصرف این گیاه در دوران بارداری توصیه نمی شود چون موجب تحریک زایمان می شود. به علت داشتن اکسی توسین موجب اسپاسم رحم و سقط جنین می شود.همچنین به علت داشتن فیواستروژن در بارداری نباید مصرف شود.


زعفران موثر در سقط جنین 

این گیاه پرارزش آرام بخش ،اشتهاآور ،ضد اسپاسم و... است .زعفران یکی از معروف‌ترین گیاهانی است که به عنوان داروی سقط جنین استفاده می‌شد. به همین دلیل نیز بسیاری از مادران نسبت به ماده حساسیت دارند.

مصرف زعفران در سه ماه اول حاملگی باعث افزایش هورمون پروستاگلاندین در رحم شده و اثرتحریکی مستقیم روی عضلات صاف رحم دارد و در نتیجه احتمال سقط جنین را به همراه دارد. البته به دلیل مصرف بالایی که برای سقط لازم است و میزان استفاده ناچیزی که ما از زعفران داریم این نگرانی چندان وارد نیست.


 ختمی موثر در سقط جنین

برگ ها و گلبرگ های این گیاه خواص درمانی زیادی دارند اما در دروران بارداری باید در مصرف آن خودداری کردزیرا  موجب سقط جنین می شود. ختمی باعث می شود که انتهای عروق رحم باز شوند و خطر سقط را افزایش می دهد.


کوهوش سیاه  موثر در سقط جنین

کوهوش سیاهیک ریشه ی گیاهی است که  معمولا به همراه سنبل ختایی و یا کوهوش آبی برای سقط جنین به کار می رود.این گیاه دهانه رحم را برای خروج نوزاد اماده می کند.در حال حاضر این گیاه در ایران وجود ندارد.


سبزیجات نشسته موثر در سقط جنین

منابع غذایی سبزیجات منابع مهم فیبر و وماد معدنی هستند که در دوران بارداری باید مصرف شوند. قطعا، سبزیجات برای سلامتی انسان مفید هستند، و می توانند به ما برای مقابله با بیماری ها و عفونت های مختلف بدون استفاده از انواع داروها، قرص ها کمک کنند اما مصرف نشسته ی انها به علت وجود مواد الوده از جمله انگل می تواند سلامت جنین را به خطر بیاندازد.


پاپایا موثر در سقط جنین

این میوه منبع غنی از فیبر است که به هضم غذا می تواندکمک کند. علی رغم خواص فراوان آن غذایی خطرناک برای زنان بارداراست. خانم های باردار باید از مصرف زیاد آن بپرهیزند زیرا پاپایا حاوی پاپایین فرآوری نشده و شیره گیاهی بالای است که برای جنین سمی است و باعث ناتوانی مادر زادی می شود.همچنین حاوی مقدار زیادی اکسی توسین و پروستاگلاندین است که موجب   انقباضات و اسپاسم های رحمی  در نتیجه سقط جنین شوند .بنابراین باید از مصرف این ماده در دوران بارداری خودداری گردد.


تاثیر پاپایا در بارداری

        پاپایا به دلیل داشتن انزیم هایی باعث انقباض های رحمی می شود  



ماهی دارای جیوه موثر در سقط جنین

ماهی ها منبع غنی از پروتئین، اهن و همین طور اسیدهای چرب امگا 3 می باشند. غذاهای دریایی برای رشد مغز جنین بسیار مفید هستند.مصرف روغن ماهی توسط مادر باردار، برای هماهنگی و عملکرد صحیح چشم کودک بسیار مهم است.
ماهی هایی که جیوه دارند نباید مصرف شوند چون جیوه یک نورو توکسین است و می تواند منجر به آسیب مغزی و تاخیر رشد در جنین شود.کوسه ماهی ،دارای مقدار جیوه زیاد می باشد که در دوران بارداری نباید مصرف شود.


گلپر موثر در سقط جنین

این گیاه برای درمان مشکلات گوارشی از جمله نفخ کاربرد دارد.تقویت کننده ی معده و هضم کننده ی غذا می باشد اما در زنان باردار موجب سقط جنین می شود و مصرف بیش از 2 گرم گلپر در روز در دوران بارداری مخصوصا 3 ماهه اول جایز نیست .


نوشیدنی های کافئین دار موثر در سقط جنین

 کافئین محرک خفیف سیستم ایمنی است و با از بین بردن میانجی های عصبی می تواند القا کننده ی آرامش باشد .نوشیدنی‌های کافئین دار اگر روزانه به میزان کمتر از سه فنجان مصرف شوند اثرات کوتاه مدتی در انرژی زایی، رفع خستگی و شادابی دارند، اما به‌دلیل ادرارآور بودن نیاز فرد به نوشیدن آب را افزایش می‌دهند.

خطر سقط جنین در زنان با افزایش مصرف کافئین به اشکال مختلف قهوه، چای، شکلات داغ (هات چاکلت)، نوشیدنی‌های کافئین‌دار یا ترکیبی از تمام آنها، افزایش می‌یابد پس باید در سه ماه اول از خوردن این نوشیدنی ها خودداری کنند.



مصرف نوشیدنی کافئین دار در بارداری

مصرف کافئین باعث افزایش خطر ابتلا به سقط جنین می شود


2.داروهای خطرناک در دوران بارداری

در سه ماهه اول بارداری اندام ها و بافت های مختلف بدن جنین تشکیل می شوند به همین علت مصرف دارو در این مدت بسیار مضر است مگر در شرایطی که پزشک براساس وضعیت بیمار  که سلامت مادر و جنین در خطر باشد مجبور به تجویز دارو در مدت محدود نماید .

-- گروهی از آنتی بیوتیک ها باعث افزایش خطر سقط جنین می شوند

1.ماکرولیدها، آنتی بیوتیک هایی هستنید که  روی باکتری های گرم مثبت و تا حدودی گرم منفی اثر دارند و طیف عمل انها مشابه پنی سیلین می باشد.در درمان بیماری های باکتریایی موثر می باشد .در مصرف آن در دوران بارداری باید احتیاط شود چون خطر سقط جنین را افزایش می دهد.

2.سولفونامیدها اغلب برای درمان التهاب مزمن روده بزرگ مصرف می شند و احتمال سقط جنین را افزایش می دهند.

3.مترونیدازول، آنتی بیوتیک است که در درمان عفونت های باکتریایی واژن ،پوست ،مفاصل و... استفاده می شود.اگر در بارداری عفونتی وجودداشته باشد برای مادر وجنین خطرناک است پس مصرف این دارو برای درمان عفونت باید تحت نظر پزشک انجام شود.

5.تتراسایکلین ها برای درمان تب مالت ، درمان جوش یا آکنه،شیگلوز یا اسهال خونی باسیلی و... تجویز می شود.مصرف آن در دوران بارداری ممنوع است چون بعدها در کودک باعث قهوه ای شدن دندان ها می شود.


مصرف دارو در بارداری

برخی از داروها خطر سقط جنین را افزایش می دهد

                                                                                                                                                                       

     

     گروه دارویی

                                  مثال دارو

                                            عوارض    

            A

لووتیروکسین،اسیدفولیک،ویتامین B، مولتی ویتامین و....

-------

   B

پانوپرازول،اموکسی سیلین ،سرماخوردگی بزرگسالان ،ایبوپروفن و....

دیده نشده ولی بهتر است با صلاح دید پزشک مصرف شود

C

ترامادول ،گاباپنتین ،پیروکسیکام ،استامینوفن کدویین ،اکسپکتورانت و...

دارای اثرات جانبی . بدون تجویز پزشک ممنوع است

D

لورازپام ،الپرازولام و...

دارای خطرات احتمالی.فقط با تشخیص پزشک مصرف شود .

E

وارفارین ،فیناستراید و...

ایجاد اختلالات و ناهنجاری های جنینی ،مصرف انها ممنوع است 

           


3.بیماری هایی که خطر سقط جنین را افزایش می دهد

بیماری هایی با زمینه ی ژنتیکی یا کروموزومی می توانند منجر به سقط جنین گردند.این بیماری ها در زمان نمو جنینی رخ می دهند.بیماری سلیاک اختلال خودایمنی روده باریک با زمینه ی ژنتیکی است .این بیماری باعث کندگی جفت از دیواره ی رحم ،محدودیت رشد داخل رحمی وافزایش غیر طبیعی عضلات رحمی می شود.

بیماریهای عفونی خطر سقط جنین را افزایش می دهند .این بیماری ها شامل اوریون ،سرخک ،ایدز ، تب مالت و عفونتهای مقاربتی می توانند منجر به سقط جنین شود.

بیماری های مزمن مانند مشکلات انعقادی خون یا اختلالات هورمونی مانند تخمدان پلی کیستیک ،سل، سرطان، افزایش فشار خون ، بیماری کلیوی می توانند باعث افزایش خطر سقط جنین گردند.

*بیماریهای غدد از جمله بیماری هایی نظیر کم کاری تیروئید از جمله در مناطقی که با کمبود ید مواجه هستند، دیابت    ،افزایش پرولاکتین و... احتمال سقط ناخواسته ی جنین را افزایش می دهند.

کم کاری تیروئید و بارداری

                                                 کم کاری تیروئید در دوران بارداری  باعث سقط جنین وتولد نوزاد مرده می شود


*جنین در داخل بدن مادر به عنوان یک انتی ژن محسوب شده وبدن مادر برای مقابله با آن انتی بادی ترشح می کند و جنین سقط می شود.در یک بارداری طبیعی جفت آنتی بادی های متوقف کننده می سازد که مانع سقط جنین می شود اما در این نوع مشکل ایمنی جفت دیگر قادر به ساخت آنتی بادی نیست.


*مشکلات رحمی از جمله نقص تکاملی رحم، فیبروم یا چسبندگی شدید  رحم، دهانه رحم ضعیف یا کوتاه غیر طبیعی که نارسایی دهانه رحم می باشد ،باز بودن بیش از حد دهانه رحم به علت مادر زادی هستندکه خطر سقط جنین را افزایش می دهند.


4.فعالیت های ورزشی خطرناک در طول بارداری 

1.انجام ورزش هایی که در ارتفاعات بلند هستند نباید انجام شوند چون در ارتفاعات اکسیژن رسانی به بافتها کم می شود و ممکن است اکسیژن کمتری به جنین برسد.

2.انجام تمرین ورزشی با شدت بالا مانند تنیس برای زنان باردار مناسب نیست چوندر این شرایط قلب باید فعالیت بیشتری انجام دهد و باعث می شود فشار بیشتری به قلب وارد شود.

3. از انجام ورزش هایی مانند غواصی که موجب بروز مشکل ونقص در جنین می شوند باید خودداری شود 


4.  خوابیدن به پشت در بارداری می تواند منجر به بروز بیماری به نام سندرم خوابیده به پشت در زنان شود که فشار خون بالا را به دنبال دارد.این بیماری می تواند علامت هایی  مانند سرگیجه و افت فشار خون را در فرد ایجاد کند.


ورزش در بارداری

تاثیرات ورزش در سقط جنین


5. بالا رفتن درجه حرارت بدن مادر در دوران بارداری شانس تولد کودک با نقص لوله عصبی را به شدت افزایش می دهد.پس باید از ورزش در منطق گرم که دمای بدن مادر را افزایش می دهد اجتناب کرد.

 

5.ارتباط سن با بروز سقط جنین

در زنان بالای 40 سال احتمال بیشتری برای داشتن کودکی با یک اختلال کروموزومی وجود دارد که همین موضوع خطر سقط را افزایش می دهد.


6.تاثیرات محیط زیست وآلاینده ها بر بارداری و جنین 

قرار گرفتن زیاد در معرض مواد شیمیایی سمی مضر مثل فرمالدهید، سرب، آرسنیک، بنزن، اکسید اتیلن و گازهای بیهوش کننده، شانس ابتلا به سقط را افزایش می دهند.                                                     

تمیزکننده هایی که  حاوی ماده­ ی  اترگلیکول که برای پاک کردن اجاق ،در و پنجره استفاده می شوندحاوی گلیکولاتر هستند و به شدت خطر سقط جنین را افزایش می دهند.                                                                                                                   

محصولات بهداشتی که برای جدا کردن کپک از روی اجسام مورد استفاده قرار می­گیرند، حاوی ماده ای به نام فنل هستند که تماس با آن در دوران بارداری می­تواند شانس بروز نقص در هنگام تولد نوزادان را افزایش دهد.استفاده از اين محصول تمیزکننده می­تواند منجر به مرگ جنین داخل رحم مادران باردار شو.آفت­کش­ها موادی هستند که بسیار خطرناک­تر از سایر عوامل محسوب می­شوند.                                                                                                                                                                                                                                                                 

             خطر آفت­کش­ها در بارداری               

 آفت­کش­هاحاوی مواد سمی اند که به مادروجنین اسیب می رساند

          

سقط جنین چه عوارضی را به دنبال دارد 

* سندرم آشرمن (چسبندگی داخل رحمی)

این بیماری اغلب در افرادی رخ می دهد که چندین بار سابقه ی سقط و کورتاژ را داشته اند و وضعیتی است که با فیبروزآندومتر یا چسبندگی مشخص می شود.با یک اسکار یا زخم داخل رحم اتفاق می افتد و اگر درمان نشود با سقط جنین مجدد مواجه خواهند شد.یکی از علائم این بیماری قاعدگی نامنظم است 


عفونت 

یکی دیگر از عوارض سقط جنین که در درصد کمی از افراد رخ می دهد .این عارضه با نشانه هایی از جمله تب ،لرز و عفونت های ترشحی بد بو از واژن و... همراه است که با مصرف آنتی بیوتیک می توان آن را درمان کرد .


افسردگی

یک احساس که در فردی که سقط جنین داشته کاملا طبیعی است.احساس خستگس در روز،احساس پوچی ،فکرکردن به خودکشی ،عدم تمرکز کافی و... از علائم افسردگی است که باید درمان شود.



افسردگی و سقط جنین

                                                                    افسردگی از علائم سقط جنین    


آندومتریوز

به معنی رشد بافت داخلی رحم در جایی بیرون از رحم است.لگن شایع ترین محل بروز این بیماری است و تخمدان ها بیشتر گرفتار آن می شوند.این بیماری می تواند موجب زخمی شدن بافت،درد شدید در دوران عادت ماهیانه و در نهایت باعث چسبندگی بافت رحم شو


خونریزی بیش از حد

این عرضه پس از سقط جنین طبیعی است اما اگر شدت ان زیاد باشد حتما باید به پزشک مراجعه شود.سرد شدن دمای بدن،رنگ پریدگی فافزایش ضربان و سرگیجه از جمله علائم این عارضه هستند.


چگونه می توان از سقط جنین پیشگیری کرد

مادران باردار با آگاهی از عوامل پرخطر برای خود و جنین در دوران بارداری می توانند خطر سقط جنین را کاهش دهند.افزایش مصرف سبزیجات برگ سبز، میوه های تازه، اسیدهای چرب امگا- 3 و امگا- 6، تخم مرغ، ماهی و مواد لبنی و به طور کل، داشتن یک رژیم غذایی متعادل می تواند کمک موثری بر رشد جنین و سلامت زنان باردار در دوران بارداری کند.

اگر زنان قبلاً سقط داشته اند استراحت کنند و فعالیت های بدنی خود را کاهش دهند. 

از رفت و آمد در محیط های آلوده و همچنین مهد کودک ها خودداری و از افراد سرماخورده دوری کنند.

از تماس با مواد شیمیایی و سمی خودداری کنند.

بدون تجویز پزشک هیچگونه دارویی را به مصرف نکنند.

از انجام ورزش هایی که به سلامت مادر و جنین آسیب می رسد خودداری کنند

اگر رحم مشکل ساختاری دارد، می توان با عمل جراحی آن را برطرف نمود.

اگر مشکل فرد، بیماری هایی نظیر دیابت و اختلال تیروئید است، می توان با کنترل آنها، شانس سقط جنین را در حاملگی بعدی پایین آورد.


منابع:



 http://www.beytoote.com/wedlock/bardari/abortion3-signs-dangers.html       بیتوته

http://namnak.com/86.p13828         نمناک  

https://www.ninisite.com/article/5200/17-        نی نی سایت

https://www.parsnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/482339-      پارس نیوز

https://mamanam.com/sport-in-pregnancy/1327-         مامانم      

http://websavar.ir/fa/news/2226/7-         وب سوار       

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%82%D8%B7_%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%86      ویکی پدیا

https://drsalamatx.com/abortion       دکتر سلام

http://www.mamanaclub.com/Articles/9F-10910.aspx         مامان کلوب    

https://madarsho.com/pregnancy/risks/health-problems/         مادرشو

https://mamanam.com/pregnancy-childbirth/1067-5-       مامانم

https://persianv.com/pezeshk/%DA%A9%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A6%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-  پرشین وی  

        مامانمhttps://mamanam.com/pregnancy-childbirth/1067-

https://mamasite.ir/fa/article/20647     ماماسایت

  https://netnevesht.com/%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9    نت نوشته

https://www.mizanonline.com/fa/news/356126      میزان آنلاین

https://www.farsindex.com/articles/health/pregnancy/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7   فارس ایندکس

 http://irhealth.ir/drugs/944850  آی آر هلس

https://pamuh.com/793/lifestyle-health-metronidazole.html      پاموه

http://namnak.com/%D8%AA%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%86.p55653    نمناک

https://madarsho.com/pregnancy/risks/health-problems/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D9%88%D8%AB%D8%B1-%D8%AF     مادرشو

http://www.majalesalamat.com/knowledge/celiac-disease-pregnancy-problems/      مجله سلامت

http://namnak.com/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%86.p31808   نمناک

http://www.akairan.com/health/taghziyeh-salem/2015628123657.html   آکاایران

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B3   فا ویکی پدیا

https://mamanam.com/pregnancy-feeding/1113    مامانم

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%85%D9%88%D8%B2   فا ویکی پدیا

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%86%D9%84%D8%A7     فا ویکی پدیا

https://www.beytoote.com/health/cure-herbaceous/fenugreek3-properties.html    تبیان

https://www.beytoote.com/cookery/khavas-ghaza/saffron-properties.html    بیتوته

https://www.beytoote.com/health/cure-herbaceous/marshmallow2-properties.html   بیتوته

http://itteb.com/article/143300/%DA%A9%D9%88%D9%87%D9%88%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87--black-cohosh--    آی تی تب

http://namnak.com/%D9%81%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7.p69521   نمناک

http://namnak.com/%D8%B3%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%87  نمناک

https://www.yjc.ir/fa/news/6410572/ باشگاه خبرنگاران جوان

https://fa.parsiteb.com/%D9%86%D9%88%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%86%D9%8A%D9%87%D8%A7%D9%8A    فا پارسی تب

  http://www.coca.ir/benefits-properties-thyme/                                                                                                                        تبیان https://article.tebyan.net/207908      

https://www.chetor.com/129580-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%86/   چطور

https://article.tebyan.net/255297/12   مقاله تبیان

http://namnak.com/%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B2.p30565   نمناک

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%85_%D8%A2%D8%B4%D8%B1%D9%85%D9%86    فا ویکی پدیا

  https://setare.com/fa/news/15705/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%8%D8     ستاره




آموزش:


اشتراک گذاری:
لیلا عادلی
رتبه مدرس

تاریخ عضویت:۱۳۹۷/۱۰/۱۸


تعداد درس:۲
قیمت: رایگان!
پرسش و پاسخ (0)
سوالی دارید؟ اینجا بپرسید...
نام کاربری: برای ارسال کامنت، باید ابتدا وارد سایت شوید.