توضیحات


آشنای با پل تاریخی اصفهان سی و سه پل



 با پرچم  باشید و سی و سه پل را بهتر  بشناسیم ،یکی از پل های زيبا و جالبی که در دوران صفويه بر روی زاينده رود احداث شد سی و سه پل است اين پل در گذشته پل جلفا ناميده می شد زيرا از اين طريق به جلفا که تازه احداث شده بود می رسيدند به الله ورديخان نيز معروف است زيرا سردار مشهور شاه عباس اول که به ساختن اين پل مأمور گرديد به اين نام ناميده می شود.

اين پل كه در نوع خود شاهكارى بى‏ نظير از آثار دوره سلطنت شاه‏ عباس اول است، به هزينه و نظارت سردار معروف او الله ‏وردیخان بنا شده اين پل در حدود 300 متر طول و 14 متر عرض دارد و طويل‏ ترين پل زاينده ‏رود است كه در سال 1005 هجرى ساخته شده است.

 در دوره‌ صفويه‌،مراسم‌ جشن‌ آبريزان‌ يا آبپاشان‌ ارامنه‌ در كنار اين‌ پل‌ صورت‌ مي‌گرفت‌ ارامنه‌ جلفا، مراسم‌ خاج‌ شويان‌ را نيزدر محدوده‌ همين‌ پل‌ برگزار مي‌كرده‌اند پل‌ مزبور يكي‌ از شاهكارهاي‌ معماري‌ و پل‌ سازي‌ ايران‌ و جهان‌ محسوب‌ مي‌شود.




سی و سه پل  اصفهان

یکی از پل های زيبا و جالبی که در دوران صفويه بر روی زاينده  رود در شهر اصفهان احداث شد



سی وسه پل یا پل الله‌وردی‌خان

سی‌وسه‌پل یا پل الله‌وردی‌خان پلی است با ۳۳ دهانه، ۲۹۵ متر طول و ۱۴ متر عرض، که توسط الله‌وردی‌خان اوندیلادزه بر روی زاینده‌رود در شهر اصفهان و همزمان با حکومت شاه عباس صفوی ساخته شده و محل برگزاری مراسم جشن آب‌پاشان و همچنین مراسم خاج‌شویان ارامنهٔ اصفهان در دورهٔ صفویه بوده‌است اندیشهٔ بنای سی‌وسه‌پل در سال ۱۰۰۸ هجری قمری و در دوازدهمین سال سلطنت شاه عباس یکم به وجود آمد و در سال ۱۰۱۱ هجری قمری، الله‌وردی‌خان اوندیلادزه گرجی، سردار مشهور او مأمور اتمام ساختمان پل گردید. 

در سفرنامه‌های سیاحان اروپایی آن دوران؛ به برگزاری این جشن اشاره‌هایی شده‌است در این جشن که در ۱۳ تیرماه هر سال برگزار می‌شد مردم با پاشیدن آب و گلاب روی یک‌دیگر در این مراسم شرکت می‌کرده‌اند ارامنهٔ جلفای اصفهان هم مراسم خاج شویان خود را در محدوده همین پل برگزار می‌کرده‌انداین پل یکی از شاه‌کارهای معماری و پل‌سازی ایران محسوب می‌شود و از زیبایی و عظمت منحصر به فردی برخودار است.

پرسی سایکس سی‌وسه‌پل را یکی از پل‌های درجه اوّل جهان خواند، شاردن آن را شاه‌کار معماری و شگفت‌آفرین و دن گارسیا آن را از بهترین آثار معماری ایران خواند. و به قول لرد کرزن انسان هیچ انتظار ندارد برای دیدن آنچه که روی هم رفته می‌توان آن را باشکوه‌ترین پل دنیا نامید، ناچار از مسافرت به ایران باشد.

دن گارسیا در این باره می‌نویسد: این پل نیز از بناهای الله‌وردی‌خان اوندیلادزه گرجی است و با این‌که دشمنان و حاسدانش می‌گویند این بنا با پول ساخته شده‌است، نمی‌توانند انکار کنند که بانی شخص اوست اما باور عموم مردم این است که الله‌وردی‌خان پل را به خرج خود ساخته‌است.

یکی از شعرای دورهٔ صفویه به نام شیخ علی نقی کمره‌ای تاریخ بنای پل را در شعری به گونهٔ ماده تاریخ، سال ۱۰۰۵ هجری به حساب آورده‌است و این سال، درست هم‌زمان با روزهایی است که خیابان بی‌همتای چهارباغ هم ساخته شده‌است. سی‌وسه‌پل، چهارباغ عباسی را به چهارباغ بالا متصل می‌کنداین اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

و شكل فوق العاده و شگفت آور اين پل كه 388  طول آنست مقابل يك جاده سنگ فرش شده‏اى به عرض 30 پا بدين قرار است كه در آن سه معبر در سه سطح مختلف تعبيه شده كه يكى از آنها راه معمولى روى پل است كه در دو طرف آن طاق نماهاى سرپوشيده ساخته‏ اند.

 طاق نماها از طرفى برودخانه و از طرفى به همين جاده مشرف می‏باشند، در بالا و پائين اين طاق نماها كه با تابلوى نقاشى شده تزيين يافته بود هر كدام يك پياده روهایى است كه با پله كانها به اين راه اصلى وصل می‏شود و در كنار سطح رودخانه معبر ديگرى است كه به طول رودخانه امتداد م‏يابد.

خيابان با شكوه چهارباغ از يك طرف به پل الله ورديخان كشيده مى‏ شود، كه با اين  حال روى به ويرانى نهاده  از پل هاى درجه اول عالم به شمار مى ‏آيد، اينجا از يك شاهراه سنگ فرش شده وارد مدخل عمومى پل مى ‏شوند شكل فوق العاده و شگفت آور اين پل كه 388 متر طول آنست مقابل يك جاده سنگ فرش شده‏اى به عرض 30 متر بدين قرار است كه در آن سه معبر در سه سطح مختلف تعبيه شده كه يكى از آنها راه معمولى روى پل است كه در دو طرف آن طاق نماهاى سرپوشيده ساخته ‏اند. 

طاقنماها از طرفى برودخانه و از طرفى به همين جاده مشرف مى ‏باشند، در بالا و پائين اين طاقنماها كه با تابلوى نقاشى شده تزيين يافته بود هر كدام يك پياده روهائى است كه با پله كانها به اين راه اصلى وصل مى ‏شود و در كنار سطح رودخانه معبر ديگرى است كه به طول رودخانه امتداد مى ‏يابد.

 تنها انتقاد مخالفى كه براى ساختمان اين پل مى‏شود كرد و آن از تصوير هم نمايان است آنكه، پل مزبور در مقابل جريان ضعيف و باريك زنده رود در بيشتر فصول سال بيش از، اندازه جنبه ظرافت دارد و در كتاب زندگانى شاه عباس اول راجع به جشن نوروز كه شاه در سال 1018 هجرى در روى پل سى و سه پل برگزار كرده چنين نوشته است.

جشن نوروز غالباً از سه تا هفت شبانه روز دوام مى‏يافت گذشته از باغ نقش جهان پل الله وردى خان را نيز آئين مى‏ بستند و چراغان مى‏ كردند و گاه به فرمان شاه عباس بر سر پل مراسم گلريزان صورت مى‏ گرفت، و گلهاى فراوان در راه شاه و همراهان او ريخته مى ‏شد.

 از آن جمله در سال 1018 با آنكه جشن فروردين مصادف با ماه محرم بود، به فرمان شاه هفت شبانه روز جشن نوروزى گرفتند و بر سر پل گل ريزان كردند و چون مردم اصفهان در چراغان و آئين بندى هنر نمایى بسيار كرده بودند، شاه مبلغ پانصد تومان از ماليات آن سال را به ايشان بخشيد.

ميرزا علي نقى كمره‏اى متخلص به نقى كه از شعراى زمان بوده ماده تاريخى سروده كه ابيات آن چنين است:


فلك قدر الله و يردى كه قدر                     ز عباس شاه اندر ايام يافت


بامداد بيگ ويردى دادگر                          پلى كدر آغاز و انجام يافت


بسعى ملك سيرت آقا حسين                     بخير العمل حسن اتمام يافت


به دست زبر دست صعب امير                  چو بند امير اين بنا نام يافت


پى سال تاريخ اين پل نيافت                     كسى خوبتر از پل اتمام يافت




پل الله‌ وردی‌خانی

اين پل در حدود 300 متر طول و 14 متر عرض دارد و طويل‏ ترين پل زاينده ‏رود است كه در سال 1005 هجرى ساخته شده است.

بیشتر بدانید:ترانزیستور


ظاهراً گفته اند  كه پل در سال 1011 ه.ق ساخته شد و گفته‏ هاى جابر انصارى قسمتى حاكى است كه در سال مزبور ساخته شده و قسمتى مى ‏رساند كه دستور داده شده كه بسازند و در قسمت نوشته كه ساختن آن با سر در قيصريه مقارن بوده و حال آنكه ساختمان سر در قيصريه را از وقايع سال 1012 نوشته است. 

ماده تاريخ منسوب به نقى كمره‏اى هم حاكى است كه ساختمان پل امير در سال 1005 ه.ق انجام يافته است ولى تاريخ شروع آن معلوم نيست و بايد اذعان كرد كه اگر منظور همان پل چهل چشمه و يا الله ورديخان باشد محال است كه در ظرف يكسال چينن پلى ساخته شده باشد و حداقل بايد در سال 1003 ه.ق شروع شده باشد تا در 1005 ه.ق به اتمام برسد.

آنچه به نظر مى ‏رسد اين است كه براى ساختمان عباس آباد مسلم است كه بايد ابتداء پل واسطه ساخته شود و سپس شروع به ساختمان آن طرف پل شود تاريخ ساختمان چهارباغ يعنى اتمام آن مطابق ماده تاريخى كه سروده‏اند و عالم آراء نوشته است هزار و پنج هجرى است. 

كه با حساب حروف جمل با هزار و پنج مطابقت دارد و نيز تاريخ تك گائى كه در خيابان چهارباغ طبق دستور شاه عباس ساخته شده سال هزار و يازده است كه در تذكره نصرآبادى به نقل از تاريخ جلال منجم به شاه عباس اول منسوب شده

و از طرفى الله ورديخان در سال 1004 ه.ق از طرف شاه عباس اول به ايالت فارس منسوب گرديد و در آنجا به اداره امور و تمشيت مى‏ پرداخت تا اينكه حكومت كهكيلويه هم بر حوزه حكومتش افزوده گرديد و از مجموع اين تواريخ استنباط مى‏ شود كه شاه عباس پس از استقرار به سلطنت و پيش از اينكه مقر خود را اصفهان قرار دهد در صدد بوده كه اصفهان را به پايتختى انتخاب كند و از اين رو دستور داده بود كه طرحهائى براى آبادى اصفهان مهيا كردن آن براى پايتختى ريخته شود و شايد اعزام الله ورديخان به فراس هم از اين نظر بوده كه اقدامات عمرانى اصفهان هم زير نظر او قرار گيرد و عمدتاً بايد عمران اصفهان از بعد تاريخ اعزام الله ورديخان يعنی بعد از سال 1004 هجرى انجام يافته باشد و تقريباً هم همين طور است چه مطابق ماده تاريخى نقى كمره‏اى هم ساختمان پل الله ورديخانه در سال 1005 ه.ق اتمام يافته و عمران خيابان چهار باغ در 1005 ه.ق و تكايا چهارباغ در 101 ه.ق و در سال 1025 ه.ق تمام ساختمانهائى كه از زمان شاه عباس شروع شده بوده سرانجام يافته بوده است.

 مى ‏توان گفت الله ورديخان ابتداء طبقه زيرين پل را براى امكان عبور و مرور ساخته بوده كه در 1005 ه.ق به اتمام رسيده بوده و بعد در 1011 ه.ق مأمور شده كه پل را به اتمام برساند يعنى طبقه بالا را نيز بسازد كه در موقع طغيان رودخانه هم عبور و مرور از طبقه دوم مقدور باشد و شايد طغيان رودخانه زاينده رود موجب تكميل پل بوده است و با اين فرض ديگر مغايرتى در بين نخواهد بود.

نظر ديگرى هم امكان دارد و آن اين است كه بگويم پل موضوع ماده تاريخ نقى كمره‏اى در فارس بوده نه در اصفهان ولى چون در تاريخ چنين اشاره‏اى نشد ناچار بايد پل موضوع ماده تاريخ نقى را همان پل سى و سه پل دانست


بیشتر بدانید:همه چیز در باره برچسب سایت و نوشتن آن





لله ورديخان- سی وسه پل

این پل یکی از شاه‌کارهای معماری و پل‌سازی ایران محسوب می‌شود و از زیبایی و عظمت منحصر به فردی برخودار است.


بیشتر بدانید:پرچم بزرگترین وپایدار ترین اختراع بشر 


نام های که برای  سی وسه پل نهاده اند

اين پل را بنامهاى: 

پل شاه عباسى 

- پل الله ورديخان 

 پل جلفا 

پل چهل چشمه 

- پل سى و سه چشمه خوانده‏اند و وجه تسميه هر يك چنين است:

1- پل شاه عباسى از آن جهت گويند كه شاه عباس اول دستور بناى آن را داده است .2-چون بمباشرت و اهتمام اللهورديخان ساخته شده به پل اللهورديخان معروف گرديده.3-از لحاظ اينكه معبر مردم به جلفا بوده آن را پل جلف هم گفته‏اند .

4-چون در ابتداء چهل چشمه داشته پل چهل چشمه .5- و اينك سى و سه چشمه دارد به پل سى و سه چشمه اشتهار داردو اين پل براى اتصال خيابان چهار باغ كهنه عباسى به خيابان چهارباغ بالا و باغ هزار جريب و عباس آباد ساخته شده است اين پل در جشن آبريزگان و آب پاشان محل اجتماع شاه و بزرگان و شعراء و رجال و ساير مردم بوده است.



بیشتر بدانید:تست هوش استاندارد در 7 دقیقه 

تاريخچه سی وسه پل  اصفهان  

در انتهاى جنوبى خيابان چهارباغ پل الله ورديخان است كه به نام بانى و سازنده آن خوانده مى‏ شود و در همان موقعى كه شاه عباس دستور كاشتن درختان چهارباغ را مى ‏داده رفيق و سپهسالار شاه نيز در ساختمان اين پل به وسيله آجر و سنگ تراش فعاليتى به خرج مى ‏داد، وضعيت اين پل با قديمش تفاوت زيادى نكرده است.

ايوانچه‏ ها و غرفه ‏هاى زيبا و متناسب طرفين پل كه جاى نشستن اهالى و عبور و مرور است به همان حالت اوليه باقى مانده است طول اين پل 295 متر و عرضش 13/75 متر مى ‏باشد نوشته ‏اند كه در ابتدا چهل چشمه داشته و به تدريج سى و سه چشمه شده در سنوات اخير قسمت زيادى از بستر رودخانه را تصرف كرده و اشجارى غرس نموده بودند به طورى كه چند چشمه پل از عبور آب محروم گشته ممكن بود به كلى متروك شود.

از سوی دیگر کارشناسان عدد صد و سی و سه را مربوط به آناهیتا الهه آب می دانند و معتقدند این پل نیز مانند بیشتر سازه های آبی و پل ها نمادی از آناهیتا می باشد در زمان شاه عباس، پلان اصلی شهر اصفهان، چهار باغ بود که از دو محور عمود بر هم تشکیل می شد سی و سه پل در امتداد یکی از این محورهای اصلی قرار گرفت تا چهارباغ عباسی را به چهارباغ بالا، باغ هزارجریب، عباس آباد و محله جلفا متصل کند.

 در سال 1330 كه آقاى مصطفى خان مستوفى رياست شهردارى اصفهان را داشت شهامت و شجاعت به خرج داد و اراضى مزبور را از تصرف غاصبين خارج و مجراى عبور آب چشمه ‏ها را باز كرد و اقدام به ساختمان ديوارهاى سنگى در طرف  رودخانه نموده كه هنوز آثارش پابرجا و عملياتش زبانزد مردم اين شهر است.

 در دوره صفويه ارامنه حق داشتند تا ميدانى كه اول پل احداث شده بود جمع شوند و مال‏التجاره و صنايع خويش را با صنعتگران اصفهانى تبديل نمايند و حق نداشتند از اين پل عبور كرده داخل شهر شوند در  اين پل مجسمه رضا شاه كبير بر روى ستونى با ارتفاع 5 متر ديده مى‏ شود كه اسبى سوار و به طرف شما متوجه است اطراف اين مجمسه فعلاً ميدان 24 اسفند و با ميدان مجسمه ناميده مى‏ شود.

در شمال شرقى پل يعنى اول خيابانى كه به طرف شرق امتداد دارد ساختمان آجرى است كه بياد مقبره كمال الدين اسماعيل قبرش در جهانباره است ساخته شده و خيابان مزبور به نام آن بزرگوار ناميده مى‏ شود كه به طرف پل جوئى و خواجو امتداد دارد.

حاج میرزا حسن خان جابرى انصارى در تاریخ اصفهان و رى در وقایع اصل ۱۰۰۵ ه.ق چنین نوشته:

شاه عباس اصفهان را پاى تخت دائمى خود نموده طرح عمارات عالیه انداغخ، سر درب درب قیصریه جنگ او است با ازبکان.

و در وقایع سال (۱۰۰۸ ه.ق) چنین نوشته:

شاه از هرات به اصفهان آمده و تکمیل طرح عمارات و باغات که هر یک از امراء باغى به نما خود ساخته در حواشى چهار باغ کهنه در چهار باغ بالا.

و نیز در وقایع سال (۱۰۰۸ ه.ق) مى ‏نویسد:

شاه عباس به اصفهان برگشت، اللهوردیخان را فرمود پل زاینده رود را با عمارات دیوانى بساخت.

در وقایع سال (۱۰۱۲) نوشته است:

بناى سر درب عالى عیصریه و کاشى کارى ممتاز آن …

ظاهراً گفته عالم آرا اینست که پل در سال (۱۰۱۱ ه.ق) ساخته شد و گفته‏ هاى جابر انصارى قسمتى حاکى است که در سال مزبور ساخته شده و قسمتى مى‏رساند که دستور داده شده که بسازند و در قسمت نوشته که ساختن آن با سر در قیصریه مقارن بوده و حال آنکه ساختمان سر در قیصریه را از وقایع سال ۱۰۱۲ نوشته است. و هیچ اشاره بسند این گفته‏ ها هم نشده است.

در ماده تاریخ منسوب به نقى کمره‏اى هم حاکى است که ساختمان پل امیر در سال (۱۰۰۵ ه.ق) انجام یافته است ولى تاریخ شروع آن معلوم نیست و باید اذعان کرد که اگر منظور همان پل چهل چشمه و یا اللهوردیخان باشد محال است که در ظرف یکسال چینن پلى ساخته شده باشد و حدال باید در سال (۱۰۰۳ ه.ق) شروع شده باشد تا در (۱۰۰۵ ه.ق) به اتمام برسد.

ودر منابع مختلف، سال های متفاوتی را برای بنای سی و سه پل نوشته اند اما برای بررسی دقیق تر آن بهتر است به گشت و گذار کوچکی در تاریخ بپردازیم تمامی شواهد موجود دال بر این مطلب می باشد که در سال 1018 و در زمان برگزاری جشن گلریزان در حضور شاه عباس این پل وجود داشته اما با بازگشت به سال های پیشین و بررسی اسناد به این نتیجه می رسیم که سال اتمام کار پل در منابع مختلف، یکسان نیست.

به عنوان مثال اسکندربیک ترکمان، که منشی نویسده کتاب عالم آرای عباسی در تاریخ صفویان از زمان تاسیس این سلسله تا مرگ شاه عباس یکم می باشد در وقایع سال 1011 هجری قمری چنین آورده است:

در انتهای خیابان، باغی بزرگ و وسیع، پست و بلند، نه طبقه جهت خاص پادشاهی طرح انداخته بباغ عباس آباد موسوم گردانیدند و پل عالی مشتمل بر چهل چشمه به طرز خاص، میان گشاده که در هنگام طغیان آب در کل، یک چشمه به نظر در می آید، قرار دادند که بر زاینده رود بسته شده هر دو خیابان بیکدیگر اتصال یابد.

سی و سه پل، بنایی مستحکم می باشد که توسط الله وردیخان اوندیلادزه گرجی، سردار مشهور شاه عباس، ساخته شده است برخی از گرجی تبارها بر این عقیده اند که چون حروف الفبای گرجی سی و سه حرف دارد و الله وردیخان از تبار گرجی ها بوده این پل نیز سی و سه دهانه دارد اما این نظریه کاملا رد شده چرا که در ابتدا پل 40 دهانه داشته است.

در زمان شاه عباس، پلان اصلی شهر اصفهان، چهار باغ بود که از دو محور عمود بر هم تشکیل می شد. سی و سه پل در امتداد یکی از این محورهای اصلی قرار گرفت تا چهارباغ عباسی را به چهارباغ بالا، باغ هزارجریب، عباس آباد و محله جلفا متصل کند.


بیشتر بدانید:راز موفقیت در زندگی

معماری سی و سه پل

معمار سی و سه پل استاد حسین بناء اصفهانی می باشد که پسرشان محمدرضا اصفهانی شاهکاری همچون مسجد شیخ لطف الله را خلق کرده است بر خلاف اینکه معمولا پل ها در قسمت های کم عرض ساخته می شوند، وی برای ساخت این پل، عریض ترین قسمت رودخانه زاینده رود را انتخاب نمود چرا که این قسمت رودخانه در بستری کم عمق، وسیع و آرام ایجاد شده و دارای چشم اندازی تماشایی بودمعماری شگفت انگیز این پل، چیزی است که سبب شده سی و سه پل پس از سالیان دراز بتواند در سر جای خود محکم و استوار ایستاده باشد و همچنان علاوه و بر استفاده کاربردی از آن، زیبایی خود را نیز حفظ کند.

براساس شرحی که سِر پِرسی سایکس  ژنرال، نویسنده، و جغرافیدان انگلیسی راجع به سی و سه پل و وضعیت آن در آخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم هجری ارائه داده است، ورود به مدخل پل از یک شاهراه سنگ فرش شده ممکن بوده و در پل نیز سه معبر در سه سطح مختلف وجود داشته است.

در دو طرف پل طاق نماهای سرپوشیده ای به چشم می خورد که از یک سو به رودخانه و از سوی دیگر به میان پل مشرف هستند و باعث شده اند تا معبر باریکِ مسقفی در دوسوی پل ایجاد شود پیاده روی پل دارای 99 طاقچه است که در آنها تابلوهای نقاشی بوده و امروزه اثری از آنها دیده نمی شود.در جلوی این پل نیز مجسمه رضا شاه بر روی ستونی به ارتفاع 5 متر وجود داشته که بر اسبی سوار بوده است اما امروزه در میدان 14 اسفند قرار دارد.

طاق های پل دارای ستون هایی به ارتفاع 7 تا 9 متر هستند که سقف را سرپا نگه داشته اند و بسیار شکوهمند و مستحکم به نظر می رسندودر ابتدا این پل، 360 متر طول و 40 چشمه (طاق بزرگ) داشته اما امروزه 33 دهانه و 14 متر عرض دارد و با 295 متر طول به عنوان طویل ترین پل زاینده رود از آن یاد می شود.

معمولا وقتی قرار است پلی روی یک رودخانه احداث شود، مهندسان کم عرض ترین بخش رودخانه را برای این کار انتخاب می‌کنند تا کار ساخت پل آسان شود اما جالب است بدانید برای ساخت سی و سه پل، معماران آن عریض‌ترین بخش زاینده رود را برای ساخت پل انتخاب کردند البته دلیل آن‌ها این نبوده که می‌خواسته‌اند بزرگ‌ترین پل زاینده رود را بسازند، بلکه در این بخش به علت عرض زیاد، شدت جریان آب کاهش می‌یافته و همین سبب می‌شده که کار ساخت پل آسان‌تر شود و در طول زمان آب جاری نتوانند آسیب فراوانی به پایه‌های پل وارد کند هرچند که معماران چیره دست سی و سه پل، پایه‌ها و فونداسیون آن را به گونه‌ای طراحی کرده‌اند که در مقابل آب و رطوبت طولانی مدت مقاوم باشد.

 ودر گذشته این پل دارای 6 معبر بود که عبارت بودند از:

1- راه وسط که مخصوص عبور سواره و گردونه‏ ها بود.2و 3- دو طرف پل که از میان گالری های زیبا عبور می کرد و به پیاده رو اختصاص داشت.و 5- پشت بام های گالری ها از دو طرف که دور آن نرده داشته و به هنگام طغیان زاینده رود به تفرجگاه باشکوهی تبدیل می شده است.6- سرانجام گالری های پل به وسیله پله‏ های ظریف به زیر پل می رسید و این مکان در مواقع کم آبی، محل عبور و مرور بود.

اما امروزه تنها دو معبر پیاده رو در آن وجود دارد؛ یکی در بالا که سقف آن آسمان است و دیگری در پایین که مسقف است و در میان پایه های مرکزی پل و به فاصله کمی از بستر رودخانه ایجاد شده است.




پل سی وسه پل اصفهان ک بر روی زاینده رود احداث شد

طاق های پل دارای ستون هایی به ارتفاع 7 تا 9 متر هستند که سقف را سرپا نگه داشته اند 

بیشتر بدانید:نکته های مدیریتی برای مدیریت موفق 


 چه مصالحی در ساخت سی و سه پل به کار رفته 

برای ساخت سی و سه پل از سه نوع مصالح عمده استفاده شده است:آجر در قسمت فوقانی و سنگ در طبقه تحتانی پل است ملات ساروج و گچ برای قسمت های فوقانی سنگ برای قسمت های زیرین و آجر و ملات ساروج و گچ برای قسمت های فوقانی.  ساروج یک ملات ساخت ایرانی در دوران کهن است که از ترکیب، خاک رس، خاکستر، آهک و الیافی با نام لوئی است.

بر اساس نظر کارشناسانِ زمین شناسی و میراث فرهنگی، پایه و فونداسیون این پل به گونه ای ساخته شده که رطوبت، دوام و استحکام آن را افزایش می دهد و به همین دلیل است که در دراز مدت نیز، آب نمی تواند آسیبی به آن بزند.

 


زاینده رود -اصفهان - سی وسه پل

مصالحی که در ساخت پل به کار برده شده است آجر در قسمت فوقانی و سنگ در طبقه تحتانی پل است ملات ساروج و گچ برای قسمت های فوقانی 


بیشتر بدانید:آیا شما در آینده ثروتمند میشوید یا فقیر


پل سی و سه پل از دیدگاه سفر نامه نویستاورنیه سیاح فرانسوی

تاورنیه سیاح فرانسوی راجع باین پل در سفرنامه خود که نظم الدوله ابوتراب نوری آن را ترجمه کرده چنین نوشته است پلی که در وسط خیابان تقاطع می‏کند موسوم به پل الله وردیخان که بانی آن بوده است می‏باشند و آن را پل جلفا هم می‏گویند.

 این پل تمام از آجر و سنگ بنا شده و سطح آن بیک میزان است دو طرف آن از وسطش پست‏تر نیست، 350 قدم طول و بیست قدم عرض دارد و زیر آن چندین چشمه و طاق از سنگ ساخته شده که خلی پست و کم ارتفاع است، در دو کناره پل راهروی به عرض هشت نه پا و به طول تمام امتداد پل که چندین طاق با پایه‏ های مرتفع به ارتفاع 25 یا 30 پا سقف آن را نگاهداشته ‏اند دیده می‏شود، اشخاصی که می‏خواهند هوا خوری کنند

وقتی که خیلی گرم نباشد از بالای سقف راهروها عبور می‏ نمایند، اما معبر معمولی از زیر آن راهروها است که به منزله نرده و نگهبان است و روزه نهائی به طرف رودخانه دراد که هوای لطیف و خنک از آنه داخل راهرو می‏شود زمین راهرو از سطح پل خیلی بلندتر است و به توسط پله به راحتی بالای آنها می‏روند.

 فضای وسط پل مخصوص عبور گاری و دواب است و تقریباً 35 پا عرض دارد یک معبر دیگر هم دارد که در تابستان و وقع کمی آب به واسطه خنکی خیلی مطبوع است و آن از میان خود رودخانه است در خط مخصوصی که تخته سنگها نزدیک هرم اتفاق افتاده می‏توان از روی آنها رد شد بدون اینکه پاتر بشود.

از تمام دهنه‏ های زیر پل به واسطه درهائی که به هر چشمه گذارده‏اند می‏توان عبور نمود از پلکانی که در قطر پایه پل ساخته شده از روی پل به زیر چشمه ‏ها و طاقها پائین می‏روند و همینطور پله هائی در دو طرف دارد که به بالای مهتابی روی راهروها صعود می ‏نمایند و عرض راه پله‏ ها بیش از 2  است، و در دو طرف نرده و محافظی کشیده‏اند که از پرت شده جلوگیری می ‏نمایند.

بنابراین این شش معبر در روی این پل وجود دارد:یکی در وسط و چهار تا در دو طرف که عبارت است از زیر و بالای راهروهای پلکان تنگی که به زیر پل می‏رود حقیقتاً این پل از روی صنعت و استادی بنا شده و می‏توان گفت قشنگترین صنعت و شاهکار ابنیه ایران است، اما بسی دور است از اینکه به استحکام پل نف پاریس ساخته شده باشد.

 این رودخانه، مثل اکثر رودهای ایران، قابل کشتی‌رانی نیست اما برای اصفهان کمک بزرگی است. شاه عباس می‌خواست زاینده‌رود و کارون را به یکدیگر وصل کند اما عمرش وفا نکرد و جانشینانش هم نقشه‌ی او را تعقیب نکردند برای این کار صنعت و علم مهندسان اروپایی لازم بود.

 اگر این خیال بزرگ صورت می‌گرفت، زمین‌های اصفهان آبادترین و حاصل‌خیزترین قطعات روی زمین می‌شد اما حالا آن رودخانه بیهوده از زمین‌های بی‌آب و علف و نمکزار می‌گذرد و به هدر می‌رود. 

رودخانه‌ی زاینده‌رود در زمستان طغیان می‌کند ولی تابستان آبش به قدری کم می‌شود که به جای عبور از پل‌ها می‌توان به آب زد در چند کیلومتری بالای اصفهان، چندین نهر از آن سوا می‌کنند که برای کشت و زرع مزارع و باغ‌ها می‌برند. بدون این نهرها هیچ زراعتی در آن حول و حوش به عمل نمی‌آید.

و چاه‌های بسیاری در اصفهان هست که به مقدار کافی آب برای آبیاری از آنها بیرون نمی‌آید؛ آب رودخانه خیلی بهتر است قحطی آب، که در همه‌ی ایران عمومیت دارد، سبب شده که در اداره‌ و تقسیم آن منتهای دقت به عمل آید و آب به قیمتی گران فروخته می‌شود منصب مدیریت آب یکی از مشاغل پرسود دربار است که به شاه فایده‌ی بسیار می‌رساند. هر کس آن شغل را بخواهد باید پیشکش گزافی بدهد. 





پل تاریخی اصفهان

بیشتر بدانید:شگفت انگیز ترین اطلاعات در مورد آب


شرح سفر نامه سرپرسى سايكس  در مورد زاینده رود 

سرپرسى سايكس انگليسى در شرحى كه راجع به پل زاينده رود نوشته بود گفته بود كه اين پل با اينكه روى به ويرانى نهاده از پل هاى درجه اول عالم است و اما تاورنيه تعصب ملى نگذارده كه در قضاوت خود انحراف نورزد، گرچه تاورنيه در كليه موارد نظرش ساده نبود و اغلب خواسته است بناها و دیگر آثار ايران را كوچك و پست جلوه دهد و از ديگران هم استفاده كرده كه در تجليل اصفهان لغو كرده ‏اند.

اينكه آراى مختلفى راجع به اين پل نگاشته شد براى امكان استخراج نظر صحيح و صائب درباره آن بود و اينكه درستى و نادرستى نظرهائى چون نظر تاورنيه معلوم گردد در هر حال اكنون اين پل در اصفهان ممتاز و در درجه اول قرار دارد و چون از آثار باستانى به شمار مى ‏رود زير شماره 110، به ثبت تاريخى رسيده است.

در منابع مختلف، سال های متفاوتی را برای بنای سی و سه پل نوشته اند اما برای بررسی دقیق تر آن بهتر است به گشت و گذار کوچکی در تاریخ بپردازیم تمامی شواهد موجود دال بر این مطلب می باشد که در سال 1018 و در زمان برگزاری جشن گل ریزان در حضور شاه عباس این پل وجود داشته اما با بازگشت به سال های پیشین و بررسی اسناد به این نتیجه می رسیم که سال اتمام کار پل در منابع مختلف، یکسان نیست.

به عنوان مثال اسکندربیک ترکمان، که منشی نویسده کتاب عالم آرای عباسی در تاریخ صفویان از زمان تاسیس این سلسله تا مرگ شاه عباس یکم می باشد در وقایع سال 1011 هجری قمری چنین آورده است در انتهای خیابان، باغی بزرگ و وسیع، پست و بلند، نه طبقه جهت خاص پادشاهی طرح انداخته بباغ عباس آباد موسوم گردانیدند و پل عالی مشتمل بر چهل چشمه به طرز خاص، میان گشاده که در هنگام طغیان آب در کل، یک چشمه به نظر در می آید، قرار دادند که بر زاینده رود بسته شده هر دو خیابان بیکدیگر اتصال یابد.


بیشتر بدانید:دلایل بی اعتمادی و راه حل بی اعتمادی


نتیجه گیری: 

 اندیشهٔ بنای سی‌وسه‌پل در سال ۱۰۰۸ هجری قمری و در دوازدهمین سال سلطنت شاه عباس یکم به وجود آمد و در سال ۱۰۱۱ هجری قمری، الله‌وردی‌خان اوندیلادزه گرجی، سردار مشهور او مأمور اتمام ساختمان پل گردیداين پل براى اتصال خيابان چهار باغ كهنه عباسى به خيابان چهارباغ بالا و باغ هزار جريب و عباس آباد ساخته شده است. 

 اين پل در حدود 300 متر طول و 14 متر عرض دارد و طويل‏ ترين پل زاينده ‏رود است كه در سال 1005 هجرى ساخته شده استو در دوره‌ صفويه‌،مراسم‌ جشن‌ آبريزان‌ يا آبپاشان‌ ارامنه‌ در كنار اين‌ پل‌ صورت‌ مي‌گرفت‌ ارامنه‌ جلفا، مراسم‌ خاج‌ شويان‌ را نيزدر محدوده‌ همين‌ پل‌ برگزار مي‌كرده‌اند واین پل یکی از شاه‌کارهای معماری و پل‌سازی ایران محسوب می‌شود و از زیبایی و عظمت منحصر به فردی برخودار است.

که این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


بیشتر بدانید:جدید ترین تکنولوژی های جهان


منابع:


ویکی پدیا       ://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D9%88%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%BE%D9%84 

بیتوته      ://www.beytoote.com/iran/bastani/bridge.html 

 نمناک         ://namnak.com/%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%84.p59816

 بیتوته       ://www.beytoote.com/iran/bastani/bridge.html 

    فصل اقتصاد       http://www.fasleqtesad.ir/Fa/News/117529-

  تالاب     http://www.talab.org/tourism/historical/everything-about-thirty-three-bridges-in-isfahan.html

حقوق نیوز   http://www.newslaw.net/fa/news/266224/%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%87




آموزش:


اشتراک گذاری:
فهیمه پیرزاد
رتبه مدرس
شماره تماس:*

تاریخ عضویت:۱۳۹۷/۱۰/۱۸


تعداد درس:۲۰
قیمت: رایگان!
پرسش و پاسخ (0)
سوالی دارید؟ اینجا بپرسید...
نام کاربری: برای ارسال کامنت، باید ابتدا وارد سایت شوید.